No club de lectura de 1º ESO seleccionamos, para este 3º trimestre, a obra Burbullas de calma serena.
Organizamos entre o alumnado un debate sobre a importancia das emocións na novela e os principais conflitos presentes na trama. A continuación falamos dos personaxes principais e fixemos unha posta en común das ideas principais e das impresións que a cada alumno e alumna lles suscitou a lectura.
Sonia falou sobre o proceso de creación desta obra e os sentimentos e conflitos que viven os seus personaxes, pero tamén das súas outras novelas e da súa traxectoria como escritora. Destacou que o seu labor como docente inflúe directamente na súa obra, xa que o contacto diario coa mocidade lle permite coñecer de primeira man as preocupacións e situacións que forman parte da súa realidade. Os temas que afectan á adolescencia como a autoestima, as relacións persoais, os conflitos familiares ou o acoso escolar convértense así en fonte de inspiración para crear personaxes e historias coas que os lectores e lectoras poden sentirse identificados.
O alumnado tivo ocasión de facer preguntas sobre o oficio de escribir, os seus hábitos de lectura ou os seus referentes literarios e a autora respondeu animando aos mozos e mozas a ler, a escribir e a expresar as súas emocións a través das palabras.
En 4º ESO traballamos nesta avaliación a obra Comerás flores de Lucía Solla. O debate co alumnado comezou a partir da lectura da primeira frase do libro e cunha posta en común das primeiras impresións sobre o impacto da dor pola morte do pai da protagonista.
Analizamos como a situación de vulnerabilidade de Marina facilitou a entrada de Jaime na súa vida e reflexionamos arredor dos mitos do amor romántico. Tamén falamos sobre a importancia da amizade como principal rede de apoio para a protagonista.
Para rematar, realizamos unha dinámica con post-its de dúas cores na que o alumnado contrapuxo aqueles xestos que nun primeiro momento podían parecer mostras de atención ou afecto coa realidade de control e manipulación que se revelou posteriormente.
Esta semana realizamos unha actividade de lectura compartida co alumnado de 1º ESO do club a partir da obra A lavandeira de San Simón, desenvolvida tras a visualización da película San Simón no cine de Seixo no 1º trimestre do curso. A proposta permitiu establecer unha conexión entre o relato literario e o contexto histórico da illa de San Simón.
A lectura deste libro resultou especialmente interesante para o alumnado, xa que permitiu resolver moitas das dúbidas que xurdiran tras o visionado previo da película. A actividade deu lugar a reflexións compartidas que axudaron a interpretar os acontecementos e a contextualizar mellor o momento histórico no que se desenvolve a historia. A través da lectura puideron afondar nos personaxes e descubrir detalles que non aparecían na adaptación audiovisual.
O alumnado de 2º de ESO participou nun club de lectura arredor do libro Mi hermana vive sobre la repisa de la chimenea, da escritora Annabel Pitcher. Durante a sesión compartiron a súa opinión sobre a lectura e expresaron os sentimentos e emocións que espertou neles a historia. A continuación, sacaron distintos obxectos dun carriño da compra e asociaron cada un deles aos diferentes personaxes do libro, reflexionando sobre o seu significado. Para rematar a sesión, e tomando como punto de partida un fragmento do libro, traballaron en pequenos grupos na creación dunha nova historia, uns encargáronse de elaborar o nó, mentres que outros imaxinaron o desenlace. Nunha fase posterior, xuntarase o traballo de todos os grupos para dar forma a unha nova narración colectiva creada a partir da lectura compartida.
Para a 1ª xuntanza do club de lectura de 3º ESO seleccionamos a obra El curioso incidente del perro a medianoche, a partir da cal se realizaron diferentes actividades de comprensión, reflexión e expresión creativa. O alumnado participou nun debate inicial no que se comentaron as primeiras opinións sobre a narración e sobre a forma de percibir o mundo a través do protagonista.
Posteriormente, realizouse unha actividade de empatía na que se analizaron situacións da vida cotiá desde a perspectiva do personaxe principal, o que permitiu reflexionar sobre a diversidade e as distintas formas de interpretar a realidade. Desenvolvéronse tamén debates sobre a confianza e as relacións familiares, que xeraron un interesante intercambio de opinións entre o alumnado.
Tras a lectura da obra lanzáronse as seguintes preguntas sobre a obra para establecer un debate:
Propúxose ao alumnado analizar os movementos forzados da protagonista e comprender a realidade dos exilios, localizando nun mapa todos os lugares polos que pasou Adeline e investigar brevemente sobre os campos de concentración franceses, o papel das mulleres refuxiadas, ou a represión franquista. Tamén falamos sobre o papel das mulleres na medicina durante o século XX, e como Adeline, como profesional da saúde, rompe estereotipos da súa época.
Despois da lectura da obra O que sei do silencio, de Andrea Maceiras, reflexionamos no club de 2º ESO arredor dos temas principais que se tocan na novela: o acoso escolar e as súas consecuencias, a responsabilidade individual fronte á inxustiza, o prezo do silencio, a amizade, a culpa, o perdón…
Algunhas das actividades propostas complementarias á lectura foron:
- A elaboración dun diario onde cada alumno e alumna debía escribir varias entradas como se fosen Uxía, desde o momento no que volve ao instituto ata o final da charla, e reflectir nel os sentimentos vividos.
- Por parellas, o alumnado debía crear diálogos como se fosen Uxía ou Andrea para gravar un podcast. O texto tiña que conter emocións que no libro nunca chegaron a verbalizarse: culpa, dor, medo, desexo de amizade, etc.
O alumnado do club de lectura de 3º e 4º ESO leu “Ocho señales. Cuestión de vida o muerte”, un libro que relata en primeira persoa a terrible experiencia de violencia machista de Noelia Míguez Vázquez.
A lectura desta adaptación de Veinte mil leguas de viaje submarino, de Julio Verne, serviunos para traballar co alumnado de 1º ESO distintos aspectos da obra e propor un debate no que se analizaron as características dos distintos personaxes: a moralidade e a procura da xustiza na figura do Capitán Nemo ou a cooperación e a lealtade entre o profesor Pierre Aronnax, o seu criado Conseil e o arpoador Ned Land, que lles permite superar as adversidades ás que se enfrontan. Falamos tamén da fraxilidade dos ecosistemas mariños e da importancia da súa conservación, así como dos avances científicos e tecnolóxicos da época, como a construción do Nautilus ou os inventos do Capitán Nemo.
Como actividade complementaria á lectura, o alumnado visitou o Museo Massó e participou nunha serie de propostas relacionadas coa navegación e a orientación marítima. Puidemos ver unha exposición articulada ao redor da idea da conquista do mar, dedicada a disciplinas como a astronomía, a xeografía e a construción naval. Explicáronnos o funcionamento de distintos instrumentos de navegación, entre eles o astrolabio, usado para determinar a posición das estrelas e observar o seu movemento, medir distancias ou calcular a latitude a partir da hora.
Ademais, o alumnado fabricou un planisferio celeste (o astrolabio é un predecesor do moderno planisferio), a partir de dous discos de cartolina xiratorios, e fixeron prácticas de identificación de estrelas e constelacións. Tamén aprenderon a realizar distintos nós mariñeiros e a partir dun destes deseños elaboraron un chaveiro.
Despois de ler no 1º trimestre Invisible, de Eloy Moreno, escollemos como seguinte lectura de 2º ESO a obra Redes, coa idea de fomentar a lectura crítica, a reflexión emocional e a conexión entre os temas centrais das dúas novelas: o acoso escolar, a identidade, a amizade e o impacto das redes sociais.
A volta ao mundo dun forro polar vermello, de Wolfgang Korno, libro que recibiu o premio alemán ao mellor libro xuvenil de divulgación científica, seleccionouse como lectura do club coa intención de axudar ao alumnado a cuestionar as relacións que se establecen no comercio do mundo globalizado. Dada a importancia e interese do seu contido, a coordinadora dos clubs decidiu propoñelo como lectura obrigatoria nos dous grupos de 4º ESO.
Neste labirinto do mercado internacional serve de fío narrativo a historia dun escritor que ve na televisión a un inmigrante a bordo dun caiuco vestido cun forro polar vermello que el mesmo tirara ao colector uns meses atrás. Como chegou o seu forro polar a esa persoa? E como se fabricou a peza e chegou ao armario do escritor?
Tras a súa lectura preguntámonos distintas cuestións como de onde vén a tea da camiseta que levamos posta ou quen a coseu e en que circunstancias ou onde se fabricou o caderno que temos enriba da mesa.
Por último, cada integrante do club, realizou un pequeno discurso ("elevator pitch") de vinte segundos, escollendo previamente o tema de debate: globalización, explotación laboral, emigración, etc. Temas que foron tratados ao longo do libro de forma moi documentada.
O club de lectura MANGA, formado por alumnado dos diferentes niveis educativos, reuniuse en varias ocasións durante este trimestre para ler e comentar distintos aspectos de Neon Genesis Evangelion. Vol 1, unha adaptación ao manga do anime homónimo creado por Yoshiyuki Sadamoto.
A biblioteca do centro acolleu hoxe unha actividade teatral arredor da obra O valo, na que tivemos a sorte de contar co autor da mesma, Carlos Labraña. Esta obra dramática, proposta como lectura do club para 1º ESO polo “Día da Paz”, fixo reflexionar ao alumnado sobre a igualdade entre as persoas, os límites irracionais establecidos polo poder e a necesidade urxente de acabar coas inxustizas no mundo. O alumnado caracterizouse e dramatizou, poñéndose na pel dos distintos personaxes da historia, demostrando que o IES Illa de Ons segue a ter unha canteira de artistas!
O club de lectura de 3º ESO xuntouse esta semana para falar de dous libros que tratan problemas que afectan na actualidade a moitos mozos e mozas, por un lado a ludopatía e as apostas en xogos ou competicións e por outro determinadas condutas perigosas nas redes sociais. "A lebre mecánica" de Ledicia Costas e "Que me pare o corazón se te esquezo" de Andrea Maceiras, permitiron adentrarnos en mundos moi perigosos e de fácil accesibibilade para a xuventude.
As cousas entre Nana e Corvo ultimamente non van nada ben. Conseguiran construír un mundo onde compartían todo: películas, música, manga, videoxogos... Non querían separarse nunca. Mais iso era antes. Agora Corvo desaparece durante horas e non conta onde vai. Cando Nana lle pregunta que lle pasa, enfádase. No seu grupo de amigos ninguén comprende que lle sucede. Desde que empezou a ir en serio coas apostas semella outro. O que antes era pura diversión converteuse nun pesadelo. Case sen decatarse, Corvo acaba metido nunha rede de problemas da que semella imposible saír.
Sinopse publicada pola Editorial Xerais
Blue Shiva é a deusa das redes sociais. Na súa popular canle aparecen os retos virais máis arriscados. Pero tamén é unha deusa fráxil. A noite en que decide camiñar polo bordo dun edificio de dez andares, só desexa que a chuvia deteña a súa ousadía. Porén, Nordestal é unha cidade ventosa, e Blue Shiva precipítase ao seu propio abismo. Axiña as redes sociais difunden a nova da súa morte. Do outro lado da pantalla, Ada, que non pode crer que Blue Shiva xa non exista, pídelle axuda á súa irmá xemelga, Lúa, e convértea en cómplice involuntaria. Pola súa banda, Gabriel regresa a Nordestal guiado polos latexos do seu corazón. Narrada a dúas voces, Que me pare o corazón se te esquezo é unha historia sobre ese mar que nos axita por dentro e sobre aquel que se abre alén das nosas pantallas, tinguido pola peor sombra e, ao tempo, capaz da maior luz.
Sinopse publicada pola Editorial Xerais
Para conmemorar a data de hoxe, Día da Paz, a coordinadora dos Clubs de Lectura propón para 1º ESO a obra “O valo”, de Carlos Labraña.
"No medio do deserto, o Soldadiño de Chumbo, un neno soldado, chanta unha bandeira e coloca un valo de arame xusto onde o mapa marca a fronteira. Do outro lado do valo, Sahara, unha rapaza que foxe da guerra, trata de convencelo de que a deixe pasar, xa que está procurando un pozo onde saciar a súa sede. Peza dun único lance para dous personaxes coa guerra de Siria como pano de fondo, “O valo” propón unha emocionante reflexión sobre a igualdade e a paz entre todas as persoas e comunidades."
Sinopse publicada por Editorial Xerais
Durante as vindeiras xuntanzas do club faremos unha lectura dramatizada, na que o alumnado caracterizarase interpretando os distintos personaxes da obra.
Este curso retomamos no centro Miserábeis. O Musical, un proxecto de carácter interdisciplinario baseado na obra de Víctor Hugo, no que a nosa Comunidade Educativa traballou con grande dedicación durante os cursos 18/19 e 19/20. En marzo de 2020 a pandemia impediu a súa continuidade e agora o claustro do centro aprobou poñelo novamente en marcha, facendo partícipe ao alumnado, profesorado, persoal non docente, nais e pais do IES Illa de Ons.
Desde a biblioteca seleccionáronse tres adaptacións da obra mestra de Víctor Hugo para a súa lectura nos grupos de 2º ESO, 3º ESO e 4º ESO. Deste xeito facilitarase ao alumnado coñecer mellor a historia de Jean Valjean e dos personaxes de todas as clases sociais que o rodean, na Francia do século XIX.
Este mes de outubro iniciamos as primeiras actividades dos clubs de lectura lendo a obra de banda deseñada "Subnormal", unha historia real de acoso escolar, guionizada por Fernando Llor e debuxada por Miguel Porto. Iñaki Zubizarreta, ex xogador de baloncesto que sufriu acoso durante a súa etapa escolar, é o protagonista deste durísimo relato ilustrado.
Tras ler o libro organizamos na biblioteca dúas xuntanzas co alumnado de 1º ESO, nas que realizamos distintas actividades co obxectivo de rachar cos prexuízos e fomentar a empatía. Reflexionamos sobre os alcumes e sobrenomes que damos aos demais, os roles que podemos atopar na maioría de situacións de acoso e como debemos actuar para evitalas ou darlles unha solución. Por último fixemos unha posta en común dos sentimentos que espertou en nós a lectura deste libro.
A última proposta de lectura para o club de 4º ESO foi "La voz que no cesa", a biografía gráfica sobre Miguel Hernández de Ramón Pereira e Ramón Boldú. Tras a lectura tivemos ocasión de reflexionar sobre distintos aspectos da obra:
